Mapa strategii – czym jest i jak ją opracować?


Zauważyłem, że w wielu polskich firmach nie jest tworzona mapa strategii. Owszem, przedsiębiorstwa mają swoje strategie rozwoju (a czasem tylko przetrwania), ale nie są one prezentowane w formie mapy. Dlaczego uważam, że sporządzenie mapy strategii to zawsze dobry pomysł?

Zacznijmy może od konkretów, czyli czym jest mapa strategii.

Definicja:

Mapa strategii to graficzna interpretacja słownie sformułowanej strategii firmy.

Może przybierać ona wiele postaci, jest opracowywana przeróżnie – czasem powstają skomplikowane schematy. Ja jestem zwolennikiem prostoty w tym względzie. Uważam, że najlepszym rozwiązaniem jest:

  • najpierw przełożyć strategię na cele główne czterech perspektyw strategicznej karty wyników (krok 1);
  • kiedy mamy już cele główne – określamy powiązania między nimi (krok 2);
  • i opracowujemy graficzną ich interpretację (krok 3), np. w ten sposób:

Strzałki oznaczają oczywiście powiązania między poszczególnymi celami.

Dzięki temu uzyskujemy obraz strategii, który jest jednoznacznie, czytelnie przedstawiony. Taki obraz jest łatwy do zrozumienia dla wszystkich członków organizacji, raczej nie powoduje kłopotów interpretacyjnych.

Nie jest to jedyna droga budowania mapy strategii, niektórzy tworzą bardzo rozbudowane schematy, na których umieszczają wiele dodatkowych informacji. Każde przedsiębiorstwo musi określić swoją drogę postępowania w tym względzie. Ja jestem zwolennikiem prostoty, tego by mapa była jednoznacznie interpretowalna, łatwa do odczytania.

Po jej sporządzeniu można przystąpić do opracowania szczegółów zbilansowanej karty wyników. Czyli najpierw:

  • określamy strategię (lub ją okresowo weryfikujemy) – etap 1;
  • następnie opracowujemy mapę strategii – etap 2;
  • sporządzamy strategiczną kartę wyników dla całej firmy – etap 3;
  • którą później kaskadujemy w dół hierarchii organizacyjnej – etap 4.

Według mnie jest to najlepsza droga do tego, by zapewnić właściwe przełożenie przyjętej strategii na codzienne działania poszczególnych działów i ich pracowników. Tworzenie mapy strategii jest jednym z etapów tej drogi, który ułatwia interpretację strategii.

Warto także dodać, że podobnie jak strategia – jej mapa powinna być opracowana przez osoby znajdujące się na szczycie hierarchii organizacyjnej. Przedstawiona przeze mnie wyżej technika tworzenia mapy jest na tyle prosta, że nie potrzeba do jej opracowania dodatkowych specjalistów (np. ekspertów zewnętrznych), a co więcej, jej graficzna forma jest tak nieskomplikowana, że można ją stworzyć w zwyczajnym edytorze tekstów (ja stosuję program Diagram Designer, który jest bardzo łatwy w obsłudze).

Chciałbym podkreślić, że jest to moja interpretacja tego, w którym momencie i w jaki sposób tworzyć mapę strategii. Niektórzy autorzy wskazują na to, iż mapa strategii służy opracowaniu samej strategii. Według mnie, kolejność powinna być odwrotna. Najpierw słownie określamy strategię, którą przekładamy na mapę w 4 perspektywach. Oczywiście, po sporządzeniu mapy może okazać się, że strategia jest z jakiegoś powodu niespójna i należy ją skorygować. Niemniej jednak wydaje mi się, że zaczynanie od mapy strategii będzie zadaniem bardzo trudnym. Tym bardziej, że wiele przedsiębiorstw ma już sformułowaną słownie swoją strategię działania i jeśli chcą wdrożyć zbilansowaną kartę wyników to strategię tę będą transformować najpierw w mapę strategii (a nie odwrotnie). Jest to logiczny ciąg zdarzeń.

O mapie strategii przeczytasz więcej m.in. w:

Sobańska I. (red. nauk.), Czajor P., Czarnecki J., Kabalski P., Michalak J., Michalak M., Wnuk-Pel T. (2010), Rachunkowość zarządcza. Podejście operacyjne i strategiczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa, s. 424.

Jaruga A., Kabalski P., Szychta A. (2010), Rachunkowość zarządcza, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa, s. 784-787, 791.

Print Friendly, PDF & Email
Share This